cac bien phap giam thieu o nhiem va xac dinh dac tinh nuoc thai cong nghiep

Tác giả : minhnd | 30 - 08 - 2026 | 3:54 PM | 5 Lượt xem

Các Biện Pháp Giảm Thiểu Ô Nhiễm Và Xác Định Đặc Tính Nước Thải Công Nghiệp

Trong thiết kế hệ thống cấp thoát nước, bên cạnh việc áp dụng các chu trình tuần hoàn, việc đánh giá chính xác khối lượng, thành phần nước thải và tìm kiếm giải pháp thu hồi chất quý là yêu cầu công nghệ bắt buộc. Những bước đi này không chỉ giúp bảo vệ nguồn nước tự nhiên mà còn nâng cao đáng kể hiệu quả kinh tế cho các xí nghiệp sản xuất.

1. Biện pháp bảo vệ nguồn nước và giảm lượng nước thải

Để đánh giá hiệu suất sử dụng nước, các xí nghiệp thường dùng hệ số sử dụng nước k, được xác định bằng công thức k = (Q - Q1)/Q, trong đó Q là lượng nước cấp vào và Q1 là lượng nước thải ra nguồn. Hệ số k trong công nghiệp có thể dao động từ mức 0,2 - 0,3 lên đến 0,7 - 0,8.

Phương hướng chính để bảo vệ nguồn nước là tìm các biện pháp công nghệ hợp lý nhằm giảm lượng nước thải và nồng độ chất ô nhiễm:

Các nhà máy có thể áp dụng các quy trình công nghệ "khô" (dùng và thải nước ít nhất), hoặc dùng lại nước nhiều lần trong hệ thống tuần hoàn.

Đi đôi với việc giảm lưu lượng, cần nghiên cứu thu hồi sản phẩm và giảm tổn thất nguyên liệu để lượng chất bẩn trong nước xả ra là ít nhất.

Khi giảm lượng nước thải, nồng độ chất bẩn sẽ tăng lên, giúp xí nghiệp giảm được dung tích công trình xử lý và dễ dàng thu hồi các chất có giá trị. Tuy nhiên, nếu nồng độ chất bẩn quá cao sẽ ngăn cản các quá trình sinh hóa và đòi hỏi phải có bước xử lý sơ bộ.

2. Phân loại và đánh giá đặc tính nước thải sản xuất

Trong các xí nghiệp thường tạo ra ba loại dòng xả chính: nước thải sản xuất, nước thải sinh hoạt và nước mưa. Nước thải sản xuất rất đa dạng về thành phần và khối lượng, phụ thuộc chặt chẽ vào nguyên liệu, hóa chất sử dụng, dây chuyền công nghệ và chất lượng nước tiêu thụ.

Nhóm nước thải: Phân làm hai nhóm là nước không bẩn (quy ước là sạch, sinh ra khi làm nguội hoặc ngưng tụ hơi nước) và nước bẩn. Nước bẩn chứa tạp chất vô cơ, hữu cơ, hoặc các chất độc hại nguy hiểm (từ phân xưởng mạ) và vi khuẩn gây bệnh (từ xí nghiệp giết mổ, da giày).

Độ ăn mòn: Phản ứng hoạt tính độ pH là chỉ tiêu quan trọng quyết định việc chọn vật liệu xây dựng cống thoát. Nước ít ăn mòn có tính axit yếu (pH từ 6 đến 6,5) hoặc kiềm yếu (pH từ 8 đến 9). Nước ăn mòn mạnh có tính axit mạnh (pH dưới 6) hoặc kiềm mạnh (pH trên 9).

3. Chế độ thải nước và hệ số không điều hòa

Lưu lượng và chế độ thải nước của xí nghiệp không diễn ra theo một quy luật cố định mà biến thiên theo chế độ công nghệ sản xuất, có thể xả điều hòa hoặc không điều hòa trong ca, ngày đêm. Thậm chí có những chậu, bể dung dịch công nghệ phải xả cạn tập trung theo chu kỳ.

Hệ số không điều hòa giờ (kh) của nước thải rất khác nhau giữa các lĩnh vực. Ví dụ: ngành luyện kim có hệ số kh từ 1,0 đến 1,1; ngành hóa chất từ 1,3 đến 1,5; ngành dệt nhuộm từ 1,0 đến 1,15; trong khi ngành thực phẩm và da giày có sự dao động lớn hơn, từ 1,5 đến 2,0.

4. Tận dụng nước thải và thu hồi chất quý

Khả năng tận dụng nước thải và thu hồi hóa chất là bài toán kinh tế quan trọng trước khi quyết định xả thải:

Dùng lại cho quá trình sau: Nước thải có thể dùng tiếp mà không cần xử lý sơ bộ nếu yêu cầu chất lượng nước ở công đoạn sau thấp hơn. Nhờ sử dụng nối tiếp, lưu lượng nước thải có thể giảm tới 20-30%, tiết kiệm đáng kể lượng nước cấp mới.

Tưới tiêu nông nghiệp: Nước thải chứa chất bẩn hữu cơ từ xí nghiệp thực phẩm (đường, sữa, đồ hộp) mang nhiều chất dinh dưỡng (nitơ, photpho, kali) rất tốt để tưới ruộng sau khi xử lý sơ bộ cơ học. Ngược lại, nước thải chứa chất vô cơ độc hại (muối đồng, thiếc, crom) tuyệt đối không được dùng vì sẽ phá hủy cấu trúc đất và gây nhiễm độc nguồn nước ngầm.

Thu hồi chất quý: Nước thải từ các nhà máy hóa chất, lọc dầu, dệt nhuộm chứa nhiều chất quý như dầu, mỡ, sợi gỗ, crom, phenol. Việc thu hồi các chất này không chỉ mang lại giá trị kinh tế mà còn loại bỏ các tác nhân gây độc hại cho vi sinh vật, tạo điều kiện thuận lợi để áp dụng các phương pháp xử lý sinh học sau này.

Tài liệu tham khảo TẠI ĐÂY

Tag: ,