cac thiet bi co ban trong so do role tiep diem, cau dao chuyen manh va role trung gian

Tác giả : minhnd | 24 - 07 - 2026 | 2:33 PM | 5 Lượt xem

Các thiết bị cơ bản trong sơ đồ rơle tiếp điểm: Cầu dao chuyển mạch và Rơle trung gian

Trong hệ thống tự động hóa, các sơ đồ rơle tiếp điểm được cấu thành từ hàng loạt khí cụ điện như: công tắc tơ, khởi động từ, nút bấm, đèn báo, còi tín hiệu, rơle thời gian và các tiếp điểm từ cảm biến. Để tối ưu hóa quá trình thiết kế và vận hành mà không cần phụ thuộc quá nhiều vào bản vẽ chi tiết, chúng ta sẽ đi sâu vào cấu tạo và nguyên lý hoạt động của hai thiết bị đặc biệt quan trọng: Cầu dao chuyển mạch vạn năng và Rơle trung gian.

1. Cầu dao chuyển mạch vạn năng (Dòng CM-5312)

Cầu dao chuyển mạch vạn năng là thiết bị chuyên dụng để thay đổi chế độ vận hành của nhiều mạch điện điều khiển độc lập cùng một lúc. Việc hiểu rõ cơ cấu cơ khí bên trong sẽ giúp kỹ sư dễ dàng đấu nối mà không cần nhìn trực tiếp vào sơ đồ mặt cắt.

Đặc điểm cấu tạo:

Toàn bộ cơ cấu của cầu dao được tổ hợp từ nhiều nhóm tiếp điểm độc lập (thường được chia thành các nhóm I, II, III, IV).

Mỗi nhóm tiếp điểm bao gồm các tiếp điểm đứng yên (như cực 1, 2) và các tiếp điểm động (như cực 4, 8). Hệ thống tiếp điểm động này luôn được định vị chặt chẽ vào má cầu dao nhờ lực ép của lò xo.

Để đảm bảo an toàn chập cháy, giữa các nhóm tiếp điểm luôn có vách ngăn cách điện bằng nhựa. Tất cả được xâu chuỗi trên một trục điều khiển trung tâm, với một tay quay bằng nhựa gắn ở đầu trục để người vận hành thao tác trực tiếp.

Cơ cấu đóng ngắt được quyết định bởi 3 vòng nhựa hình cam (lệch tâm) gắn trên trục trung tâm cho mỗi nhóm: một vòng phụ trách việc ngắt và hai vòng phụ trách việc ép đóng tiếp điểm. Khi xoay tay quay, biên dạng lệch tâm của các vòng nhựa này sẽ gạt các tiếp điểm đóng hoặc mở tùy theo góc độ.

Nguyên lý đóng/ngắt mạch:

Thay vì nhìn vào biểu đồ trạng thái, chúng ta có thể nắm bắt nguyên tắc chuyển mạch của dòng CM-5312 thông qua các vị trí góc quay như sau:

Hệ thống tay quay được thiết kế với hai góc làm việc chuẩn: vị trí 0° (xoay sang phải) và vị trí 45° (xoay sang trái).

Bên trong 4 nhóm tiếp điểm (I, II, III, IV) có tổng cộng 8 cực đấu nối, tạo thành 4 cặp tiếp điểm hoạt động luân phiên: cặp 1-2, cặp 3-4, cặp 5-6 và cặp 7-8.

Khi người vận hành gạt tay quay sang góc 45°, hệ thống cam nhựa sẽ ép đóng cặp 1-2 và cặp 3-4 để dẫn điện cho các mạch tương ứng.

Khi gạt tay quay trả về góc 0°, hệ thống cơ khí sẽ lập tức đóng cặp 5-6 và cặp 7-8 lại.

2. Rơle trung gian

Trong sơ đồ mạch, rơle trung gian đóng vai trò như một bộ khuếch đại tín hiệu điều khiển cơ học. Kỹ sư bắt buộc phải dùng đến rơle trung gian khi công suất chịu tải của các tiếp điểm trên rơle chính quá nhỏ, không đủ khả năng đóng cắt trực tiếp cho các thiết bị chấp hành công suất lớn. Đồng thời, nó cũng dùng để "nhân bản" số lượng tiếp điểm khi rơle chính không có đủ số đầu ra để phân nhánh tín hiệu.

Đặc tính kỹ thuật và cấu tạo:

Rơle trung gian công nghiệp được thiết kế để hoạt động với dải điện áp nguồn xoay chiều rất đa dạng, bao gồm các mức: 12V, 36V, 127V, 220V, 380V và có thể lên tới 500V.

Cơ cấu bên trong thiết bị rất gọn gàng, vận hành dựa trên nguyên lý điện từ trường. Bao gồm một cuộn dây điện từ quấn quanh một lõi thép.

Khi cuộn dây được cấp điện, từ trường sinh ra sẽ hút phần ứng (thường là một thanh kim loại di động) thắng lại lực cản của lò xo.

Sự dịch chuyển của phần ứng này sẽ trực tiếp kéo theo sự thay đổi trạng thái của toàn bộ hệ thống tiếp điểm phụ đi kèm: các tiếp điểm thường mở sẽ bị ép đóng lại, và các tiếp điểm thường đóng sẽ bị kéo tách ra. Mất điện, lò xo sẽ kéo phần ứng về lại vị trí ban đầu.

Tài liệu tham khảo TẠI ĐÂY

Tag: ,