tram mau dieu khien tu dong he thong may bom dac diem va nguyen ly van hanh cua tram pekh va xuno

Tác giả : minhnd | 28 - 07 - 2026 | 7:34 PM | 5 Lượt xem

Trạm mẫu điều khiển tự động hệ thống máy bơm: Đặc điểm và nguyên lý vận hành của trạm PEKH và XUNO

Do yêu cầu cấp thiết của thực tế sản xuất, nhiều sơ đồ điều khiển tự động trạm bơm đã được chế tạo. Tuy nhiên, việc sử dụng các thiết bị không có mẫu chuẩn gây ra nhiều khó khăn trong khâu thi công, vận hành cũng như sửa chữa công trình. Để khắc phục yếu điểm này, dựa trên những điểm chung nhất trong việc điều khiển máy bơm, các nhà chuyên môn đã tiêu chuẩn hóa và cho ra đời các trạm mẫu điều khiển, tiêu biểu là hai kiểu PEKH và XUNO.

1. Trạm mẫu điều khiển hệ thống máy bơm kiểu PEKH

Trạm điều khiển kiểu PEKH rất đa dạng với khoảng 20 loại khác nhau, được thiết kế để điều khiển các động cơ điện áp thấp và điện áp cao, bao gồm cả động cơ không đồng bộ rôto lồng sóc (khởi động trực tiếp) và động cơ đồng bộ. Trạm có khả năng khởi động máy bơm khi khóa van trên đường ống đẩy ở trạng thái mở hoặc đóng, đồng thời mang đầy đủ các chức năng điều khiển, bảo vệ và phát tín hiệu.

Lấy ví dụ với trạm PEKH-5003-38A2 dùng cho động cơ điện áp thấp công suất 25 kW khởi động trực tiếp, hệ thống có hai chế độ hoạt động được thiết lập qua cầu dao chuyển mạch CM:

Chế độ điều khiển bằng tay (vị trí T): Người vận hành ấn nút Nd, cuộn dây K của công tắc tơ được cấp điện, đóng các tiếp điểm để động cơ bắt đầu làm việc. Khi cần dừng máy, người vận hành chỉ cần ấn nút tắt Nc.

Chế độ điều khiển tự động (vị trí A): Xung đóng mạch được đưa đến từ các cảm biến đặt cách xa trạm (như cảm biến mực nước, áp kế). Tín hiệu này tác động lên rơle đóng mạch từ xa Rtxd, cấp điện cho rơle khởi động Rkd, tiếp tục đóng rơle điều khiển công tắc tơ Rdkc và cuối cùng là công tắc tơ K để chạy động cơ. Khi cần dừng, rơle dừng RD sẽ ngắt mạch Rdkc, làm hệ thống ngừng hoạt động.

Trạm PEKH còn trang bị các tiếp điểm cực điện để bảo vệ an toàn: 1CB dùng để kiểm tra mực nước trong giếng khoan (nếu giếng cạn, máy bơm không được đóng), 2CB đặt tại hố thu nước rò rỉ để phát hiện ngập nước và ngắt máy, 3CB dùng để kiểm tra nước bôi trơn ổ trục truyền động. Ngoài ra, trạm có tín hiệu cảnh báo khi cửa trạm bị mở trái phép.

2. Trạm mẫu điều khiển tự động kiểu XUNO

Trạm điều khiển kiểu XUNO được phân loại theo công suất động cơ, bao gồm XUNO-1 (dành cho động cơ lồng sóc 20 đến 55 kW), XUNO-2 (55 đến 125 kW) và XUNO-3 (125 đến 250 kW).

Đặc tính của trạm XUNO-1 và XUNO-2: Hai loại trạm này cho phép điều khiển linh hoạt ở 3 chế độ: tại chỗ, tự động và từ xa. Chúng được dùng để khởi động các máy bơm đã được mồi sẵn với khóa van đẩy luôn mở. Điểm ưu việt của XUNO là sử dụng rơle điều khiển Rdk có thời gian duy trì khi nhả, giúp hệ thống có khả năng tự động khôi phục sự làm việc của máy bơm sau khi mất điện áp ngắn hạn (khoảng 4 đến 5 giây). Hệ thống cũng liên động để ngăn ngừa việc tự động khởi động lại sau khi bị ngắt sự cố.

Đặc tính của trạm XUNO-3: Với động cơ công suất lớn từ 125 đến 250 kW, trạm XUNO-3 hỗ trợ khởi động trực tiếp hoặc khởi động giảm điện áp (sử dụng biến trở). Trạm này cho phép khởi động máy bơm có mồi bơm sơ bộ từ thiết bị chân không và khởi động khi khóa van trên ống đẩy đang đóng. Nó cũng kiểm tra sự quá nóng của ổ trục và giám sát hoạt động thông qua rơle tia hoặc áp kế tiếp điểm.

Việc áp dụng các trạm mẫu tiêu chuẩn như PEKH và XUNO không chỉ giúp đồng bộ hóa các công trình trạm bơm cấp nước mà còn nâng cao đáng kể độ tin cậy và sự an toàn trong quá trình vận hành tự động.

Tài liệu tham khảo TẠI ĐÂY

Tag: ,