huong dan to chuc va quan ly he thong cap nuoc tu chay cong dong

Tác giả : minhnd | 02 - 05 - 2026 | 9:22 PM | 4 Lượt xem

Hướng dẫn tổ chức và quản lý hệ thống cấp nước tự chảy cộng đồng

Một công trình cấp nước dù được xây dựng kiên cố và hiện đại đến đâu cũng sẽ nhanh chóng xuống cấp nếu thiếu đi một bộ máy quản lý và vận hành hiệu quả. Đối với hệ thống cấp nước tự chảy, mô hình quản lý dựa vào cộng đồng đang được đánh giá là giải pháp tối ưu nhất. Dưới đây là những nguyên tắc và cơ cấu tổ chức chuẩn theo hướng dẫn.

1. Nguyên tắc tổ chức thành lập Ban quản lý

Việc thành lập Ban quản lý vận hành và bảo dưỡng cần tuân thủ các nguyên tắc cốt lõi sau:

Dựa theo Chiến lược cấp nước và vệ sinh nông thôn đến 2020.

Ban quản lý được thành lập trước khi xây dựng công trình cấp nước tự chảy.

Ban quản lý chịu trách nhiệm thực hiện, quản lý, vận hành và bảo dưỡng, nâng cấp, mở rộng và tái đầu tư công trình cấp nước tự chảy.

Giữ mối quan hệ chính giữa UBND xã và người sử dụng nước.

Tự quản lý hệ thống cấp nước tự chảy với sự giám sát của UBND xã, người sử dụng dựa theo các quy chế do ban quản lý đề ra được UBND xã và người sử dụng đồng ý.

2. Vì sao nên chọn mô hình Cộng đồng tham gia quản lý?

Qua khảo sát thực tế, mô hình cộng đồng tham gia quản lý công trình được đề xuất vì những lý do thực tiễn:

Phần lớn các công trình cấp nước tự chảy phục vụ cho đồng bào các dân tộc nơi mà trình độ dân trí của người dân còn thấp.

Người dân sống có tính cộng đồng rất cao.

Mô hình này phù hợp với trình độ dân trí của người dân và phù hợp với chiến lược cấp nước và vệ sinh môi trường nông thôn.

3. Cơ cấu tổ chức và chức năng nhiệm vụ

Hệ thống quản lý được chia thành các cấp với chức năng và nhiệm vụ phân định rõ ràng:

A. UBND xã

UBND xã là cơ quan quản lý nhà nước cao nhất tại địa phương đối với công trình, có nhiệm vụ:

Ra quyết định giao công trình cung cấp nước cho Ban quản lý và ra quyết định thành lập Ban quản lý đơn vị cấp nước.

Trình lên cơ quan có thẩm quyền giá thu tiền nước do Ban quản lý đề xuất.

Phê duyệt nội quy, quy chế hoạt động, quyết định mức lương cho cán bộ và xử phạt hành chính đối với các trường hợp phá hoại công trình.

B. Ban quản lý đơn vị cung cấp nước

Cơ cấu: Do người sử dụng nước bầu theo nhiệm kỳ 2 năm, gồm 3 - 5 thành viên (trong đó có một thành viên là lãnh đạo UBND xã). Trưởng ban thay mặt cho Ban quản lý và chịu trách nhiệm trước UBND xã.

Nhiệm vụ: Soạn thảo quy chế hoạt động, lập kế hoạch mở rộng, đệ trình giá nước, tổ chức họp định kỳ với người dân, minh bạch tài chính và quyết định nhân sự Tổ cung cấp nước.

C. Tổ cung cấp nước

Đây là đơn vị trực tiếp quản lý, vận hành và bảo dưỡng công trình. Tổ thường có 3 thành viên:

Tổ trưởng: Quản lý toàn bộ các vấn đề về tài chính, kỹ thuật; chịu trách nhiệm trực tiếp với UBND xã, Ban quản lý và người dân. Nhiệm vụ bao gồm báo cáo hàng tháng, quản lý nhân sự và ký hợp đồng cung cấp nước.

Kế toán (nhân viên thu tiền kiêm thủ quỹ): Chuẩn bị hoá đơn, thu tiền nước hàng tháng, báo cáo cân đối tài chính và giải thích các thắc mắc của người sử dụng về tình hình thu chi.

Cán bộ vận hành và bảo dưỡng: Vận hành hệ thống đảm bảo cấp nước thường xuyên, định kỳ kiểm tra đường ống/bể lọc, trực tiếp sửa chữa hư hỏng, lập kế hoạch bảo dưỡng định kỳ và phối hợp vận động người dân dùng nước sạch.

4. Quy định về quản lý Tài chính, Kỹ thuật và Hành chính

Để trạm nước hoạt động minh bạch và bền vững, 3 mảng quản lý sau phải được thực hiện nghiêm ngặt:

Quản lý tài chính: Phải được cán bộ có nghiệp vụ đảm nhiệm. Nguồn tài chính thu được (sau khi trừ các khoản chi tiêu) được gửi tại một ngân hàng do Ban quản lý quy định và chỉ để dùng cho công tác vận hành, bảo dưỡng công trình.

Quản lý kỹ thuật: Cán bộ vận hành phải lưu giữ đầy đủ các tài liệu hướng dẫn, sơ đồ hệ thống tại nơi làm việc. Phải ghi đầy đủ nhật ký vận hành hàng ngày, tập trung dụng cụ sửa chữa đúng nơi quy định và báo cáo ngay khi có hư hỏng để lập phương án khắc phục.

Quản lý hành chính & Đào tạo: Công tác quản lý tuân theo quy định của ban quản lý. Tổ trưởng đôn đốc nhân viên làm việc, đồng thời các cán bộ phải thường xuyên được đào tạo, tập huấn để nâng cao chuyên môn.

Tài liệu tham khảo TẠI ĐÂY

Tag: ,